شاید چهره آشنای كودكانی را به خاطر بیاورید كه روی لبشان،‌آثار بخیه برجای مانده از یك جراحی، شما را به یاد واژه لب ‌شكری ‌می‌اندازد.شکاف کام و لب تاریخچه دیرینه دارند و از قدیم جهت ترمیم یا حل مشکلات این بیماران تلاش‌های فراوانی انجام گرفته است. تولد نوزادانی با این مشکل معمولاً با احساس نگرانی شدیدی برای والدین آنها همراه است.
 
 
درز لب در هفته 5 یا 6 پس از لقاح و درز ناحیه كام در هفته 10 جنینی بسته می‌شود. اختلال در بسته شدن این درزها در این زمان، به شكاف‌های لب و كام منجر می‌شود.

شكاف ها می توانند بصورت شكاف لب - شكاف كام و یا تواما باشند. شكاف لب می تواند یك طرفه یا دو طرفه باشد. نفوذالیاف عضلانی در نوع یك طرفه یا دو طرفه متفاوت می باشد. به این نحو كه در نوع یك طرفه، الیاف كمتری به داخل نفوذ می كند و در نوع دوطرفه حتی از اتصال های نسبتا كمتر، الیاف بیشتری رد می شود و به صورت بادبزن پخش می گردد.

 

علل ایجاد

عللی كه برای این ناهنجاری در نظر گرفته می شوند، شامل علل ارثی و غیرارثی می باشند. هر چند، تعیین علت دقیق ناهنجاری در بیشتر موارد غیر ممكن است .

پژوهش‌ها نشان می‌دهد كه مجموعه‌ای از عوامل ژنتیكی و محیطی می‌توانند موثر باشند. از جمله عوامل محیطی می‌توان به مصرف بعضی داروها درحاملگی، عفونت‌ها، بیماری‌ها و مصرف سیگار و الكل در دوران بارداری و كمبود فولیك‌اسید اشاره كرد. در حدود 31 درصد از موارد، كودكانی كه با شكاف‌های لب و كام متولد می‌شوند، دارای نواقص مادرزادی دیگری نیز هستند‌، بنابراین باید كاملا توسط پزشك متخصص اطفال معاینه شوند. شكاف‌های لب می‌توانند از یك شیار كوچك تا یك بریدگی‌ كامل از لب بالا تا سوراخ‌های بینی متغیر باشند. شكاف‌های كام نیز ممكن است تنها در ناحیه كام نرم و زبان كوچك محدود شود و یا به ناحیه كام سخت و سقف دهان ادامه یابد. شكاف‌ها ممكن است در هر دو سمت لب یا كام دیده شود. شكاف‌های لب و كام می‌تواند در زمینه‌های مختلفی، ایجاد اختلال و مشكل بكند. این مشكلات بسته به شدت و نوع شكاف، متفاوت است.

عوارض و مشكلات

-مشكلات تغذیه ای : شكاف لب مشكل چندانی در تغذیه نوزادان ایجاد نمی‌كند. اما شكاف‌هایی كه در سقف دهان وجود دارد باعث می‌شود كه كودك نتواند به خوبی از سینه مادر یا پستانك، شیر بمكد. برای مكیدن، نیاز است كه در ناحیه دهان،‌‌خلاء ایجاد شود و شكاف‌های ناحیه كام امكان ایجاد خلاء را به نوزاد نخواهد داد. كودكان دارای شكاف كام ممكن است هنگام شیر خوردن، عق بزنند، شیر در گلویشان بیفتد و یا از بینی‌شان بیرون بزند. بعضی پزشكان استفاده از یك صفحه پلاستیكی را توصیه می‌كنند كه به تغذیه راحت‌تر كودك كمك می‌كند. این صفحه پلاستیكی كه به مسدود كننده معروف است هنگام شیر خوردن نوزاد در ناحیه سقف دهان او قرار می‌گیرد و با مسدود كردن شكاف، به راحت‌تر شیر خوردن او كمك می‌كند.

-مشكلات شنوایی و عفونت های گوش میانی:تمام كودكان مبتلا به شكاف كام باید بین 3 تا 6 ماهگی توسط متخصص گوش و حلق و بینی معاینه شوند. این كودكان ، استعداد زیادی برای ابتلا به بیماری‌های گوش میانی دارند. در این كودكان، ساخت مایع گوش میانی دچار اختلال می‌شود و به دنبال آن نواقص شنوایی‌،‌ عفونت‌ها، تب و گوش‌درد، شایع است. این مشكلات قابل درمان‌اند و دائمی نخواهد بود، اما اگر دیر به آنها رسیدگی شود ممكن است به كری دائم و یا اختلالات كلامی منجر شود.

-مشكلات تكلم: تنها در گروهی از مبتلایان به شكاف كام ممكن است مشكلات كلامی اتفاق بیفتد. این كودكان ممكن است دیرتر حرف بزنند و یا تو دماغی صحبت كنند، اما با ترمیم شكاف كام این مشكلات برطرف خواهد شد. گاهی اوقات بهره گرفتن از گفتار درمانی نیز لازم است.

-ناهنجاریهای دندانی و فكی:ناهنجاری‌های دندانی در این بیماران شیوع بالاتری از افراد عادی دارد. شکاف کامل لب به داخل سوراخ بینی گسترش می‌یابد و استخوان آلویول را درگیر می‌‌کند و تعداد دندان‌ها را هم تحت تأثیر قرار می‌دهد. گاهی اوقات نداشتن بعضی از جوانه‌های دندانی و یا داشتن دندان‌های اضافی مشاهده می‌شود. میزان ابتلا به داشتن دندان‌هایی با سایز کوچک در ناحیه شکاف در افراد مبتلا بالاتر است.

انواع مختلفی از ضایعات تکاملی شکل دندان‌ها از جمله دندان‌های دوقلو، دندان‌هایی با فرم غیر عادی، دندان‌های کوچک و … می‌تواند در افراد مبتلا به شکاف بروز نماید. اختلالات تکاملی در تعداد دندان‌ها به صورت بی‌دندانی، دندان‌های اضافه و تغییر رنگ‌های دندانی می‌تواند قابل رویت باشند.

-مشكلالات روحی روانی :تولد این نوزادان پدر و مادر را دچار مشكل روحی احساس گناه ونگرانی از وضعیت آینده كودك می كند.

این كودكان بدلیل بدشكلی ظاهری و گاهی اشكال در گفتار دچارعدم اعتماد بنفس و مشكلالات روحی می گردند.

 
درمان

در مجموع برای بهبود وضعیت و درمان كودكان مبتلا به شكاف، تیمی پزشكی متشكل از پزشك اطفال، جراح پلاستیك، دندان‌پزشك، گوش و حلق و بینی، گفتار درمان،‌شنوایی سنج و روانشناس فعالیت خواهد كرد.
 
 
درمان اصلی شكاف ها جراحی است كه معمولا در سنین 12-18 ماهگی انجام می گیرد . شكاف لب اغلب به یك عمل جراحی ترمیمی نیاز دارد به ویژه اگر یك طرفه باشد . در طی این عمل جراح یك برش دوطرف شكاف ایجاد می كند كه از لب تا سوراخ بینی امتداد دارد و سپس دو طرف به همدیگر بخیه می شود .

شكاف لب دوطرفه ممكن است به دو جراحی نیاز داشته باشد . جراحی شكاف كام به دلیل نیاز به ساختن یك كام جدید مشكل تر است . ایجاد كام جدید باعث كاهش شانس عفونت های گوش میانی ، بهبود در رشد دندان ها و استخوان های صورت كودك و پیشرفت تغذیه و توانایی سخن گفتن می شود . جهت ترمیم شكاف كام چندین جراحی انجام میشود كه وابسته به عمق و بزرگی سوراخ می باشد .

جراحی ها معمولا شش ماه یكبار انجام می شود كه جراح كودكان طی ویزیت های مكرر زمان انجام جراحی را برای كودك پیش بینی می كند

 
 

   


نظرات()

بانک مقالات آسیب شناسی گفتار و زبان

رسول علیدوستی
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو